Omgevingsdienst Veluwe IJssel

“Laten we ons voorbereiden op een grote stijging van vragen over circulariteit”

10 februari 2020
“Laten we ons voorbereiden op een grote stijging van vragen over circulariteit”

Bram Luteijn werkt nu een jaar bij Omgevingsdienst Veluwe IJssel als adviseur Energie, Klimaat, Duurzaamheid en Circulariteit. Hij schreef een 70 pagina’s grote beschouwing over biomassa in opdracht van de gemeente Apeldoorn. Er speelden genoeg vragen: Is er inderdaad zoveel biomassa in Apeldoorn? Is het verbranden van biomassa wel duurzaam? En wat kun je er nog meer mee? Tijd voor onderzoek!

Veel informatie al voorhanden
“Ik ben begonnen met heel veel literatuurstudie, voornamelijk met behulp van internet. Ook heb ik oude beleidsstukken van de gemeente Apeldoorn gelezen en interviews afgenomen met medewerkers van de gemeente die met biomassa te maken hebben. Er bleek al best veel informatie voorhanden te zijn binnen de gemeente, maar dit was wat weggezakt. Mijn eerste advies was dan ook: ‘Laat dat niet weer gebeuren, want het is zonde van al het werk dat is verzet’.”

Biomassa; een steeds schaarser goed
Op de vraag of er inderdaad zoveel biomassa is in Apeldoorn, kreeg Bram al vrij snel antwoord. “De biomassa in Apeldoorn is groot, omdat het een bosrijke omgeving is. Maar tegelijkertijd wordt biomassa een steeds schaarser goed. Er bestaan zoveel verschillende toepassingen. En steeds meer sectoren willen er iets mee doen, waardoor het heel waarschijnlijk is dat we in de toekomst vastlopen.”

Bokashi als alternatief voor verbranding
En is het verbranden van biomassa wel duurzaam? “Het nadeel is dat je de natuurlijke kringloop er niet mee stimuleert. We halen bladeren weg, omdat het er netjes uitziet en veilig is. Vervolgens moeten we weer kunstmest aanbrengen om de heggen voeding te geven, maar daar is geen geld voor. Dat is eigenlijk heel tegenstrijdig. Wanneer je de bladeren zou laten liggen, zouden deze zorgen voor meststof. De gemeente is daarom begonnen met ‘bokashi’, een fermenteringstechniek. Ze zamelen bladeren in en verwerken dit op een natuurlijke en relatief goedkope manier tot een soort compost. Het vergt dus even wat werk om de bladeren weg te halen en het weer te verspreiden, maar het stimuleert wel de kringloop. En je houdt de omgeving veilig en netjes.” Dit jaar verwerkt de gemeente Apeldoorn 1.000 van de 8.000 ton bladafval tot bokashi.

Koppelen van economische en ecologische waarde
Bokashi is dus een vorm van circulariteit die veel voordelen oplevert. Maar wanneer is de circulariteit nu op z’n best? “Je kunt het op verschillende manieren bekijken. Zo bestaat er een waardepiramide uitgedrukt in geld. Als je van biomassa medicijnen maakt, creëer je bijvoorbeeld de hoogste economische waarde. Maak je er diervoeder van, dan kom je een stuk lager uit.”

Naast de economische waarde, is er ook nog de ecologische waarde. “Een zo hoogwaardig mogelijke vorm van circulariteit. Stel je voor dat je nou plastic kunt maken van gras. Dat kan nu nog niet, maar het kan wel een doel zijn. Je zou ervoor kunnen kiezen om Apeldoorn op de kaart te zetten met een speciaal bedrijventerrein voor de verwerking van biomassa. Als dat slaagt, levert dat ook weer economische waarde op. “Ik raad dus aan om de economische en ecologische waarde aan elkaar te koppelen en op basis daarvan je doelstellingen te bepalen.”